تجزیه و تحلیل ژنتیکی 2.8 میلیون نفر به سلول‌های مغزی خاصی اشاره می‌کند که ممکن است بر بیماری آلزایمر تأثیر بگذارد و به محققان مسیرهای جدیدی را برای کشف در جستجوی درمان ارائه می‌دهد.
بیماری آلزایمر عامل اصلی زوال عقل است که انتظار می رود تا سال 2050 بیش از 150 میلیون نفر در سراسر جهان را مبتلا کند. ژن ها نقش مهمی در خطر ابتلا به آلزایمر دارند، اما دانشمندان هنوز به طور کامل نمی دانند که کدام ژن ها مهم هستند یا چگونه بر این بیماری تأثیر می گذارند. اتصال این سرنخ‌های ژنتیکی به آنچه در مغز اتفاق می‌افتد می‌تواند به محققان در شناسایی اهداف درمانی احتمالی کمک کند.
یک تیم بین المللی اکنون 127 منطقه از DNA انسان مرتبط با خطر آلزایمر را شناسایی کرده است، از جمله 48 منطقه که قبلاً در این زمینه نقشه برداری نشده بودند. این یافته ها بینش بیشتری را در مورد فرآیندهای بیولوژیکی درگیر ارائه می دهد و به نقش سلول های ایمنی مغز و چندین نوع خاص از سلول های عصبی اشاره می کند.
به رهبری Vrije Universiteit Amsterdam و منتشر شده در طبیعت، این مطالعه بزرگترین مطالعه ارتباط ژنتیکی آلزایمر تا به امروز است. محققان داده های ژنتیکی حدود 2.8 میلیون نفر با پیشینه های ژنتیکی مختلف، از جمله 183620 فرد مبتلا به آلزایمر را تجزیه و تحلیل کردند.
سرنخ های آلزایمر فراتر از سلول های ایمنی است
“ما قبلا می دانستیم که فرآیندهای ایمنی نقش مهمی در بیماری آلزایمر ایفا می کنند. چیزی که این تحقیق را به ویژه ارزشمند می کند این است که اکنون می توانیم عوامل خطر ژنتیکی جدید را به فرآیندهای بیولوژیکی خاص تر مرتبط کنیم، در حالی که شواهدی را نشان می دهد که به دخالت انواع دیگر سلول های مغزی اشاره می کند. این تصویر دقیق تری از بیولوژی زیربنای بیماری آلزایمر را به ما می دهد.” دانشگاه آمستردام
این تجزیه و تحلیل شواهدی را برای دخالت میکروگلیا، سلول های ایمنی در مغز که به پاکسازی مواد مضر و مواد سلولی آسیب دیده کمک می کند، تقویت کرد. ارتباط عوامل خطر ژنتیکی با فرآیندهایی که این سلول ها انجام می دهند، پیوندهای بیولوژیکی خاص تری را برای مطالعه به محققان می دهد.
برای اولین بار، محققان چندین نوع خاص از نورون‌ها، سلول‌هایی که اطلاعات را دریافت و انتقال می‌دهند و برای سیگنال‌های ژنتیکی مرتبط با بیماری آلزایمر غنی شده‌اند، شناسایی کردند. به عبارت دیگر، شواهد ژنتیکی بیشتر از حد انتظار به این نوع خاص از سلول ها اشاره می کند. این یافته ها نشان می دهد که آنها ممکن است نقشی کلیدی در توسعه این بیماری داشته باشند و راه های تحقیقاتی را فراتر از سیستم ایمنی باز کنند.
داده های مشترک نقشه ژنتیکی آلزایمر را گسترش می دهد
گردآوری داده‌های 30 گروه تحقیقاتی به تیم اجازه داد تا ارتباط ژنتیکی را که ممکن است در مطالعات کوچک‌تر نادیده گرفته شده باشد، کشف کنند. این همکاری محققان دانشگاهی، بانک های زیستی و صنعت را تحت کنسرسیوم بین المللی ژنومیک روانپزشکی گرد هم آورد. گروه کاری او در مورد بیماری آلزایمر توسط Postuma و Ole Andreasen از دانشگاه اسلو رهبری می شود.
شرکت کنندگان شامل مطالعه PROTECT، به رهبری دانشگاه اکستر بودند. پروفسور آن کوربت، از دانشگاه اکستر، که رهبری PROTECT را بر عهده دارد، گفت: “این تجزیه و تحلیل ژنتیکی جدید و مهیج، اطلاعات جدیدی را در مورد اینکه چگونه ژن های ما بر خطر ابتلا به بیماری آلزایمر تاثیر می گذارند، نشان داده است. ما خوشحالیم که مطالعه PROTECT-UK به این یافته های جدید مهم کمک کرده است. PROTECT نمونه های ژنتیکی را از همه شرکت کنندگان جمع آوری می کند و سپس می توان این نمونه های ژنتیکی را از همه شرکت کنندگان در سراسر جهان ترکیب کرد. برای کمک به درک بهتر زوال عقل خطر آلزایمر و نحوه درمان آن.
انجمن های ژنتیکی نقطه شروعی برای تحقیقات بیشتر است، نه اثباتی که هدف قرار دادن یک ژن خاص منجر به درمان موثر می شود. تحقیقات بیشتر باید مشخص کند که چه ارتباطی منعکس کننده نقش علّی در بیماری آلزایمر است و آیا مداخله در فرآیندهای درگیر بی خطر و به طور معناداری مفید خواهد بود.
مرجع: “ژنتیک بیماری آلزایمر روی اختلالات میکروگلیال و عصبی همگرا می شود” توسط Emil Uffelmann، Douglas P. Wightman، شهرام بهرامی، Alexey A. Shadrin، Vera Fominykh و همکاران، 28 اکتبر 2026، طبیعت.
DOI: 10.1038/s41586-026-11206-y
هرگز پیشرفتی را از دست ندهید: به خبرنامه SciTechDaily بپیوندید.
ما را در Google و Google News دنبال کنید.
